ههرمان وهتمانی
دست نوشته های هرمان وطمانی
ئهوه بههارێکم گهیوهتێ کاکینه، بهڵام بههارێکی له من هاڵۆزه... به ناوی خوای داهێنان و هۆنهر ئهنجومهنی ئهدهبیی مههاباد به دڵگهرمی و دهستپڕی کچان و کوڕانی بهشی فۆلکلۆر، ئهم جاره ههلێکی قۆزتۆتهوه بۆ نواندنهوهی خهزێنهی تۆزگرتووی تژی له ههست و جوانکاری ژیانی ڕابردووی گهلهکهمان و له ژێر ناوی پێشانگای کهلهپووری کوردی "ههوارگه" له سێشهممۆ ڕێکهوتی 1391/01/15 کاتژمێر 9:30 بهیانی سیمایهک لهم یادهوهری پێویست و ژیانبهخشه دهنهخشێنێ؛ بهشداریتان لهم ههله بۆ زایهڵهی زێدهتری ئهم یاده له یادگهی گشتی پێویسته. ئهم پێشانگایه له ڕێکهوتی 1391/01/15ههتا 1391/01/23ههموو ڕۆژێ بهیانیان کاتژمێر 9:30 ههتا 1ی نیوهڕۆ و ههروهها دوانیوهڕۆ له کاتژمێر 15 ههتا 21ی شهو دهوامی ههیه و هاتن بۆ ههموو کهس ئازاده. شوێن: مههاباد، ساڵۆنی وهحدهتی شارهداری مههاباد ئهم ڕۆژی ساڵـــی تازهیه نــــــــــــــــهورۆزه هاتــــــهوه جهژنێكـــی كۆنی كـــــــــــــــورده بهخۆشی و بههاتهوه
نهورۆز و سهری ساڵی نوێ له ههموو لایهک پیرۆز بێت، به تایبهت ئهم هاوڕێ خۆشهویستانهم که له ساڵی ڕابردوودا میوانی ههوارگهم بوون: نسیم جعفری/ مجید قبادی/ بهار حسینی/ محسن برین/ محمد مصطفی زاده/ سیوان ایلامی/ بهنام فتاحی/ ک.د.ئازاد/ یعقوب خضری/ گولباخ بهرامی/ مهین کوهزادی/ م.مکریانی/ غفور پیرزاده/ ناهید عرجونی/ الهام کریمی/ ارسلان چلبی/ یدالله احمدیاری/ قاسم تاباک/ نسرین بهجتی/ مصطفی رستمی "ههستیار"/ مریم قاضی/ محمدشریف سعیدی/ صلاح الدین محمدی/ هلاله سهرابی/ شیما کریمی/ داریوش احمدی/ زانکو خلیفه/ انور عرب/ زینب بابایی/ سیدمرتضی حمیدزاده/ حافظ عظیمی/ دیمن سهرابی/ روژ حلبچهای/ اسماعیل عظمی/ رضا سوری/ شعیب میرزایی/ حسین علیزاده/ وحید طلعت/ گلاله ستاوند/ امین رحیمی نژاد "رێوار"/ جمیل مرادی/ ژیلا صفایی/ عبدالقادر نیازی/ کریم حکمتی/ ههژار ایور/ رئوف محمودپور/ احسان نجفی/ محمد موفقی/ ساهی/ داریوش مرادی/ مادح علی اقدم/ دکتر محمد خضری اقدم/ ارشاد قدسی/ شهویار گلابی آذر/ ههوار خضرزاده/ علیرضا قاسمی فر/ هیوا محمد/ عبداله سعیدی/ کامران ههڵوهدا/ مادی ارجمندی/ مولانا جمال الدین/ اکرم حسن زاده "سهریاس"/ نسرین روکش/ کیوان محمودزاده/ ژوان/ لقمان پیربادینی/ امیر حسن پور... مەهاباد لە فێستیواڵی "پرژە"دا ڕۆژی چوارشەممە ڕێكەوتی 24 ڕەشەمە كاتژمێر 9ی بەیانی، كرانەوەی یەكەمین فێستیواڵی كەلتووری و ئەدەبی كوردی "پرژە" لە لایەن ئەنجومەنی ئەدەبی "شیوا" لە شاری كامیاران دەسپێكێكی تر بوو بۆ بەدیكردنی دەرەتان و وزەكانی ئەدەبی كوردی و هەروەها دەلاقەیەكی تر بۆ دەست نیشانكردنی تواناكانی زمانی كوردی بە گشت زاراوەكانییەوە. دیارە بە پێی بانگەوازی ئەم ئەنجومەنە كە لە ژمارەی 668 حەوتەنامەی سیروان بڵاو كرابۆوە لە لایەن كۆمەڵانێكی زۆر لە نووسەران و چالاكانی بواری ئەدەبی و بە تایبەت شاعیران پێشوازی لێكرابوو و بە هەمان شێوە شێعر و وتارگەلی جۆراوجۆر لە پارێزگاكانی ئازەربایجانی ڕۆژئاوا، كوردستان، تاران، ئهلبورز، لوڕستان، كرماشان و ئیلام سەبارەت بە زمانی كوردی بەگشتی و فەرهەنگ و ئەدەبی كەڵهور بەتایبەتی ڕەوانەی دەبیرخانەی ئەم فێستیواڵە كرابوو. كۆی ئەم بەرهەمانەی كە بە دەبیرخانەی ئەم بەرنامەیە گەیشتبوو بریتی بوون لە 285 بەرهەمە شێعری 84 شاعیر بە زاراوەكانی سۆرانی، كەڵهووری، گۆرانی، لەكی، گرووسی، فەیلی، لۆری و... كە لەم ناوەدا 47 كەس وەك شاعیری هەڵبژێردراو بۆ خوێندنەوەی شێعرەكانیان دیاری كرابوون و هەروەها لە 11 وتاری گەیشتوو بە دەبیرخانەی فێستیواڵی پرژە، كە لەخۆگری تەوەرەكانی دیاریكراو لە بانگەوازێكەدا بوون، 4 وتار بۆ ئاراستە كردن لەم بەرنامەیەدا هەڵبژێردراوبوون. بەشێك لە بەرنامەكە تەرخان كرابوو بۆ شاعیرانی میوان كە لەوانە بەڕێزان یونس ڕەزایی، سیمین چایچی، حەمە ساڵح سوزەنی، سوهەیلا محەممەدی، عوبەید سورخابی، بیژن مارابی، جەمیل مورادی و حەبیبوڵا بەخشوودە بوون. بەشێكی تریش لە بەرنامەكە بۆ پێشاندانی موزیكی تایبەت بە چەن ناوچەیەكی پارێزگاكانی سنە، كرماشان، لۆڕستان و ئیلام دیاری كرابوو كە بریتی بوون سیاچەمانە و هۆرە و خۆنواندنی گرووپی موسیقای پەلكە و گرووپی مۆسیقای ئاوای سەیمەرە كە سیمای زۆر ڕازاوە و دەوڵەمەندی لە هۆنەری مۆسیقا و فۆلكلۆری ئەم دەڤەرە نەخشاند ڕەنگوبۆنێكی جیاواز و جوانی بە بەرنامەكە بەخشی. لە ڕەوتی بەرنامەكەدا دوو كۆڕی زانستی لە ژێر ناوی " راهکارهای حفظ و اشاعه ادیبات فولکلور " بە بەشداری دوكتور ڕەهبەر مەحموودزادە، محەممەد ڕەحیمیان، دوكتور حوسێن میكائیلی و هەروەتر " نقد و بررسی اشعار جشنواره" لە لایەن حەبیبوڵا بەخشوودە ودوكتور نەجمەددین جەباری، بەڕێوەچوو. لە شاری مەهاباد بەڕێزان سەید سماعیل بەرزنجی، عەبدولقادر نیازی، هەرمان وەتمانی، هەوار خزرزادە"شەڤگەش" ، زانكۆ خەلیفە شاعیرانی بەشداربووی ئەم كۆڕە بوون. لە بەشی كۆتایی بەرنامەكە واتا بەیانی ڕۆژی پینجشەممە دوای خوێندنەوە ڕاگەیاندراوی لێژنەی داوەران كە لەلایەن ئیدارەی فەرهەنگ و ئیرشادی كامیاران بەڕێزان حەبیبوڵا بەخشوودە و دوكتور نەجمەددین جەباری و دوكتور جەماڵ ئەحمەدی دیاری كرابوون، سێ كەس لە بەشی شێعر خەلات كران كە وەك كەسی یەكەم هەرمان وەتمانی لە مەهاباد و دووهەم لەیلا وەزیری لە شاری سنە و ئهڵڵامۆراد جەبارییان لە شاری كهرهندی کرماشان؛ هەروەها لە بەشی وتاردا بەڕێزان ئەمین ڕەحیمینەژاد (ڕێوار) لە كرماشان "خەڵاتكراوی یەكەم بۆ وتارێك لە ژێر ناوی گویش های كوردی" و عەلی حاتەمی لە کرماشان "خەڵاتكراوی دووهەم بۆ ئاراستەكردنی وتارێك بەناوی ـ وزن در شعر فلكلور كردی كلهری" و فوواد موزەفەری لە شاری كامیاران " خەڵاتكراوی سێهەمی بەشی وتار بۆ تەیاركردنی وتارێك لە ژێر ناوی ـ وزن در شعر کردی با تأکید بر شعر شامی کرمانشاهی " براوەی فێستیواڵی پرژە، لە ڕوانگەی لێژنەی داوەران بوون. قهڵا شیرینترین هاوڕێی ژیانم کاکه زانکۆ خهلیفه ئهم شێعرهی پێشکهشی من کردووه، ههرچهند خۆم به شایانی ئهوه نازانم... کهس چووزانێ کهس که من داماوم و له وێنهیهکدا شادی شاد پێدهکهنی سارد سارد ڕووینتم له یاده تهزیو تهزیو ماوم له خهمهدا... لهیلا سادقی وهرگێڕان: ههرمان وهتمانی گیپهی ماسی بهستهیهکی ڕادهستی پۆستخانه کرد و به ئارامی له دهرگا وهدهر کهوت. کارگێڕی پۆست مۆرێکی له بهستهکه دا و هاوێشتێ سهر هێندێک بهستهی گهوره و بچووک که ههر کام بۆ کهسێکی چاوهڕوانکراو و نهکراو له تهلیسی گهورهتر دهکران و له پشت ماشێن دادهنران و بۆ لایهک دهڕۆیشتن. له دۆکان سهری مهیگویهکان لێدهکهنهوه و جهستهیان دهفرۆشن. سهرهکانیان له کیسهیهک داوێن و که پڕ بوو، پشیله و قشقهڵهکان له قهراغی شهقام دهیدڕێنن و خهڵك بێ ئهوهی بایهخی پێبدهن به پهنایاندا دهڕۆن... وتووێژ لهگهڵ خودالێخۆشبوو عوبهیدوڵڵا ئهییوبیانی مهرکهزی (بڕڕهک) (1307 ــ1389ههتاوی) ههرمان وهتمانی ــ مههاباد دهستم لێ مهده مهمڕازێنهوه برینم کۆنم لێ مهکولێنهوه شهوێکی ساردی پاییزی (سێشهممه ڕێکهوتی 26ی گهڵاڕێزان 1388ی ههتاوی) وێڕای هاوڕێم زانکۆ خهلیفه بهرهو ماڵی خودالێخۆشبوو دکتۆر عوبهیدوڵڵا ئهیوبیانی مهرکهزی که پێشتر ههماههنگی لهگهڵ کرابوو، بهرهو شهقامی وهفایی مههاباد وهڕێ کهوتین، سهرهڕای نهخۆشی و لهشساغ نهبوونیان زۆر به گهرمی وهریگرتین و سهمیمانه وڵامی پرسیارهکانی ئێمهیان داوه. هیوادارین خوای مهزن ڕۆحیان به بهههشتی بهرین شآد بکات... وتاری ههوار خزرزاده له سهر شێعری "ئەگەر لاس بام و نەمزانیبا..."ی ههرمان وهتمانی بە پێی گوتەی ئەرەستوو "ئەركی شاعیر ئەوەیە كە لە سەر ئەو شتانەی بۆیان هەبوو روو بدەن شت بنووسێ".بەم چەشنە ئەرەستوو هەڵوێستی خۆی لە ئاست شاعیر و شێعر لە بەرانبەر ئەفلاتووندا كە پێی وایە هەر هۆنەرێك خۆی جۆرە لاسایی كردنەوەیەكە، بە تایبەت هۆنەری شێعر، بۆیە لە ئارا دایە چونكێ خەڵك خۆیان ئەو بوونەوەرە لاساییكەرەوەن كە حەز بە لاسایی كردنەوە دەكەن، دەردەبڕێ و پێیوایەشێعر پێی خۆشە دیاردەی هەمەكی وجیهانییەكان بدركێنێ بەم پێیە لە چاو مێژوو واتا بابەتێكی و تایبەتییەكان شتێكی بەرزتر و فەلسەفیترە.،،، دیمانهیهک لهگهڵ سمایل عهزهمی ئاماده کردنی: ههرمان وهتمانی ههرمان:.جهریانی شێعری هاوچهرخی کوردی چۆن دهست پێ کرد و لهم پێناوهدا بهدیهێنهرانی ڕاستهقینهی شێعر کێ بوون؟ عهزهمی: د.عێزهدین مستهفا رهسوول له نووسینهوهی مێژووی ئهدهبی کوردی ، ههموو دهقێکی شێعری کوردی تا بهر له شهڕی یهکهمی جیهانی ئهخاته خانهی شێعری کلاسیکی کوردی ، لهبهر ئهوهی که ناوهڕۆکی ههموو ئهو شێعرانه دڵداری و وهسف و ستایش – به ستایشی ئایینیهوه تا تهسهوف- هه جوو و نامه و ... ژیانی چهن کهسایهتی ناسراو رابهر له شێعری کوردیدا وهکوو گۆران، پیرهمێرد ، شێخ نووری شێخ ساڵح ، قهدری جان و ههردی -که زۆر باسی لێنهکراوه... بخوانید اشعاری از روژ حلبچهای با ترجمه فارسی هرمان وطمانی در: نشریه
بین المللی شعر زن نخستین ویژه نامهی دههی پایانی قرن والس به مناسبت روز جهانی شعر و ویژهنامه روز جهانی شعر - نوروز 1390 ... فهرههنگی ئاواییهکانی مههاباد به چاپ گهیشت. ئهم فهرههنگه له خۆگری حهوت بهشی کورته مێژوویهکی شاری مههاباد، ئاواییهکان، فۆلکلۆر، شایی و شین، ژیاننامه، ئاماروئهژمار و فۆتۆگڕافه که نووسهرانی ئهم فهرههنگه (ههرمان وهتمانی و زانکۆ خهلیفه) به شێوهیهکی چڕوپڕ پڕژاونهته سهر کهلین و قوژبنهکانی نهنووسراوهی ئاواییهکانی مههاباد، ئهم فهرههنگه له چوار سهد لاپهڕدا به ماوهی سێ ساڵ کاری له سهر کراوه و ئێستا کهوتۆته بهر دیدی خوێنهران. ناوهندی بڵاو کردنهوه: کتێب فرۆشییهکانی شاری: مههاباد، ورمێ، بۆکان، پیرانشار، شنۆ، نهغهده، سهردهشت، سنه، بانه، دیواندهڕڕه، مهریوان، کرماشان، ههولێر، سلێمانی و...
ترجمه: هرمان وطمانی بال هایی که در اندیشه پرواز نمی کنند 1 برآنم از یادت ببرم
2 سواحل ترک نمی گویند رودبار را شهمهندهفهر له ئیزگهی راه ئاههنهوه وهڕێ کهوت، خهڵک به دویهوه ههڵدههاتن و به دهست تهکان دان خواحافیزیان له خۆشهویستانیان دهکرد. له پشت یهکێک له پهنجهرهکانی شهمهندهفهر پیاوێکی لاو وهستابوو، شووشهی پهنجهرهکه دهگهیشته ژێر شانهکانی. دهسکه گوڵێکی سپی ژاکاوی به سینگێوه نابوو. نیگای سارد و بێ گیان بوو. هێی دز ژیانت کامهیه؟ ــ پێم بڵێ له کوێوه دهستی پێکرد؟ ماریۆ بارگاس یوسا و: ههرمان وهتمانی کهنیشک هاوتهمهنی ژولیهت شێکسپییهره، چارده ساڵێتی، بهسهرهاتی له چهشنی ئهو دڵتهزێن و ڕۆمانتیکه. دهلاله. به تایبهت که دهڕوانێ لاجامهی. دهموچاوی درێژ و جوانی به کوڵمهی قهتیس و چاوی گهوره و تا ڕادهیهک بادامی نیشاندهری ڕهچهڵهکێکی دووره له ڕۆژههڵات. دهمی نیوه تاکه، دهڵێی به ددانه چهرمو و ساغهکانی دنیای دهکێشێته پهلاماری بهرخۆدانی. ددانهکانی که هێندێک بهرجستهن لێوی سهرووی له چهشنی خنجکهی خونچه ... نهسیم جهعفهری 1 بێئاتریس!

ادامه مطلب
ادامه مطلب

ادامه مطلب
ادامه مطلب
ادامه مطلب
نوروز 1390 منتشر شد.
یادداشت دبیر
سی نما از دوربین مخفی کتابی از علی عبدالرضایی
و شعرهای از:
شبنم آذر
ابوالفضل اسفیدانی(الف.مونس)
مرتضی بخشایش
زینب برزگری
سحر بنی مالک
منیره پرورش
مجتبا پور محسن
فرامرز پور نوروز
رزا جمالی
نادر چگینی
روجا چمنکار
رضا حیرانی
حامد داراب
مهدی دوست محمدی
سهراب رحیمی
امین شاهد
امید شمس
لیلی صابری نژاد
عباس صفاری
گروس عبدالملکیان
محمد قائدی
آزیتا قهرمان
علی کبگانی
رقیه کبیری
مهتاب کرانشه
لیلی گله داران
رباب محب
شیدا محمدی
مرتضی محمودی
داریوش معمار
سام مقدم
مینا میرصادقی
مسعود میری
صدیقه نارویی
فرشته نوبخت
علی رضا نوری
هرمان وطمانی
تد هیوز
روژ حلبچهای
ولی هرگاه تویی دگر بشناسم
استخوان های خیالم
شاخ و برگ نفس هایم
سردردی ناله هایم
همه و همه
باز می آیند به سوی تو...!
سراغ ندارند در اندیشه هاشان هیچ بالی
برای وزیدن
چون همیشه تشنگانند...
ادامه مطلب
هێرتا مولێر
ژنه لاوێکی پشت کوڕ دهستی مناڵهکهی گرتبوو و دهیبرده دهرهوهی ئیزگهی ڕێی ئاسن. شهمهندهفهر بهرهو مهیدانی شهڕ دهڕۆیشت. تهلهویزیونم کوژاندهوه.
له ناوهڕاستی وهتاغ باوکم له تابوتێک دا ئۆقرهی گرتبوو، دیوارهکانی وهتاغ پڕ بوو له تابلۆی وێنهکان، به جۆرێک که دیوارهکان ههر نهدهبینران، له وێنهیهک دا باوکم تا نێوقهدی لهسهر کورسیهک داهاتبۆوه...
ادامه مطلب

نازانم، ئیتر نازانم، زۆری لێ لاداوه، ئیتر بیرهوهرییهکهم لهو کات نییه. من له وڵاتی پورتهغاڵ له دایک بووم، له ئیریسیرا، ئهو کات گوندێکی بچووک بوو که ڕاوچیانی ماسی لهوێ دهژیان، له نزیکهی لیسبوون، سپی سپی، له قهراغ زهریا، پاشان باوکم به هۆی هێندێک کێشهی سیاسی ناچار بوو ئهوێ بهجێ بێڵێ و لهگهڵ دایکم و پوورم نیشتهجێی فهڕانسا بووین. من ئیتر باپیرم نهدیتهوه، بهڵام چاکم له بیره ڕاوچی ماسی بوو، چیرۆکی بۆ دهگوتم، ئیدی تازه به زبانی پورتهغاڵی قسه ناکهم. وهکوو شاگرد بهننایهک دهگهڵ باوکم کارم دهکرد، پاشان ئهو مرد و دایکم ناچار بوو کار بکا، من چوومه کۆمپانیایهک که کاری نۆژهن کردنهوهی بینا کۆنهکانی دهکرد، ههموو شتێک باش بوو، ئهو کات وهکوو ههموو کهس بووم، کارم ههبوو، ژیانی هاوبهشیم پێک هێنابوو، چهند ههڤاڵ و برادهرم ههبوو...
ادامه مطلب
ادامه مطلب
و: ههرمان وهتمانی
خهزانم پۆشیوه و دنیا بهتاڵه له شکۆفهکانم
تهنیایم هێنده ڕۆ چۆته قوڵایی و
چڵهکانم ئهوهنده بێ ههست و خوستن
وا ههست دهکهم جارجاره
له درهختێک دهچم بێوه
که میوهیهکی به بهرهوه نهماوه...
ادامه مطلب
| Design By : Pars Skin |




